Spider Patience

Regels in het kort

Spider Solitaire wordt gespeeld met twee volledige kaartspellen, samen 104 kaarten. Het speelveld telt tien kolommen. Bij de start liggen daar 54 kaarten; alleen de bovenste kaart van iedere kolom is open. De overige vijftig kaarten vormen vijf nieuwe rijen van tien. Het doel is acht complete reeksen van koning tot aas te maken, telkens binnen dezelfde kaartsoort. Zo’n voltooide reeks verdwijnt uit het speelveld.

Je kunt spelen met één, twee of vier kaartsoorten. Bij één soort is iedere dalende reeks automatisch gelijksoortig. Met twee soorten moet je al vooruitdenken over welke delen later samen kunnen. Vier soorten is de klassieke, lastige uitvoering: een nette dalende stapel kan alsnog uit losse, niet samen verplaatsbare stukken bestaan.

| Handeling | Regel | Gevolg | |---|---|---| | Een kaart neerleggen | Op een kaart die precies één waarde hoger is | Een 7 mag op iedere 8, ongeacht de soort | | Meerdere kaarten verplaatsen | Alleen een dalende reeks van dezelfde soort | Een gemengde reeks blijft uit afzonderlijke delen bestaan | | Een lege kolom gebruiken | Iedere open kaart of verplaatsbare reeks is toegestaan | Lege ruimte is niet alleen voor koningen | | Een nieuwe rij delen | Op alle tien kolommen komt één kaart | Er mag vooraf geen kolom leeg zijn | | Een reeks afronden | Koning tot en met aas van dezelfde soort | De dertien kaarten worden verwijderd |

Het belangrijkste onderscheid is dat je gemengd mag bouwen, maar niet gemengd mag verplaatsen. Een schoppenzes mag dus op een hartenzeven. Die twee kaarten vormen daarna geen pakket. Wil je de zeven later vrijmaken, dan moet de zes eerst zelfstandig ergens heen kunnen.

Komt onder een verplaatste kaart een gedekte kaart tevoorschijn, dan wordt die omgedraaid. In het begin is dat meestal waardevoller dan een lange open stapel maken. Je wint uiteindelijk met complete reeksen, maar je bereikt die alleen door genoeg verborgen informatie en speelruimte vrij te maken.

Een nieuwe rij uit de voorraad legt op iedere kolom een open kaart. Ook een zorgvuldig opgebouwde reeks wordt daardoor afgedekt. Deel daarom pas als je alle bruikbare zetten hebt bekeken en iedere lege kolom weer tijdelijk hebt gevuld.

De opening: eerst kaarten vrijspelen

Bij een nieuwe deling is het verleidelijk om meteen lange trappen te bouwen. Kijk eerst welke zet een gedekte kaart blootlegt. Iedere omgedraaide kaart vergroot je keuze en kan een veel betere bestemming openen.

Kies bij gelijke opbrengst dezelfde soort

Kan een vijf zowel naar een zes van dezelfde soort als naar een andere zes, en levert elke zet evenveel op? Kies dan dezelfde soort. Je maakt een pakket dat later in één keer kan verhuizen. Zulke kleine aansluitingen vormen gaandeweg de beweeglijke reeksen waarmee je kolommen leegspeelt.

Dit is geen harde regel. Een gemengde zet is prima als je er direct een kaart mee omdraait, een kolom leegt of een lastig geplaatste koning bevrijdt. Vraag wel hoe je de gemengde verbinding later weer uit elkaar haalt. Een tijdelijke zet zonder uitgang wordt snel een blokkade.

Werk aan bereikbare kolommen

Een korte kolom met weinig gedekte kaarten lijkt het beste doelwit, omdat een lege kolom zeer krachtig is. Toch is het aantal kaarten niet alles. Soms moet je drie nuttige reeksen uiteenhalen om die korte kolom leeg te krijgen, terwijl je elders met één omkeerbare zet een kaart kunt openen.

Tel daarom niet alleen de gedekte kaarten, maar ook de benodigde parkeerplaatsen. Kies de kolom waarvoor je de bovenste kaarten naar bestaande, logische bestemmingen kunt verplaatsen. Zo creëer je ruimte zonder op een andere plek een onhandelbare toren te bouwen.

Let op schaarse waarden

Een aas kan alleen op een twee en een koning kan alleen naar een lege kolom. Lage kaarten en koningen hebben dus weinig uitwegen. Bedek een bijna complete reeks niet zomaar met een losse koning. Houd ook zicht op de beschikbare achten, negens en tienen: als alle exemplaren van een waarde diep begraven liggen, kan een nieuwe kaart van de waarde eronder nergens heen.

Lege kolommen zijn je werkbank

Een lege kolom is meer dan een plek om een koning te stallen. Je kunt er tijdelijk een kaart neerleggen, een gemengde stapel mee uitpakken of een gelijksoortige reeks verplaatsen om de kaart eronder te bereiken. De eerste lege kolom verandert een starre positie vaak in een oplosbare puzzel.

Maak voor gebruik een plan van drie stappen: wat zet je in de lege kolom, welke kaart komt daardoor vrij en waar kan de tijdelijke kaart daarna heen? Ontbreekt die laatste bestemming, dan ruil je flexibele werkruimte in voor een nieuwe volle kolom.

Heb je twee lege kolommen, gebruik ze dan niet gedachteloos allebei. Houd er zo mogelijk één beschikbaar terwijl je met de andere herschikt. Een koning permanent parkeren kan nodig zijn, maar voer eerst alle korte ombouwingen uit die dankzij de lege plek mogelijk zijn.

Reeksen bouwen zonder jezelf vast te zetten

Een lange reeks van dezelfde soort is waardevol omdat ze als één geheel beweegt. Leg zo’n reeks bij voorkeur op een hogere kaart van dezelfde soort; dan groeit het pakket. Plaats je haar op een andere soort, dan blijft de reeks wel verplaatsbaar, maar ontstaat onderaan een breuk die later aandacht vraagt.

Bekijk ook wat onder een reeks ligt. Soms is het beter een korte reeks te verplaatsen en een nieuwe kaart te openen dan haar direct met drie kaarten te verlengen. In Spider telt toegang vaak zwaarder dan uiterlijk. Een perfect geordende stapel die de enige vrije tien bedekt, kan de rest van het veld juist blokkeren.

Probeer niet tegelijkertijd aan acht complete reeksen te bouwen. Kies één of twee kansrijke soorten waarvoor meerdere delen zichtbaar zijn. Houd de andere kaarten beweeglijk totdat je weet waar hun aansluitingen liggen.

Voorbereiden op een nieuwe voorraadrij

De voorraad is geen reddingsknop maar een nieuwe laag boven op het huidige probleem. Voor je deelt, controleer je alle open kaarten tegen alle mogelijke bestemmingen. Kijk daarna apart naar reeksen die als pakket kunnen bewegen; zo’n verplaatsing wordt gemakkelijk gemist als je alleen losse kaarten scant.

Vul een lege kolom pas op het laatst. Kies daarvoor een kaart of reeks die waarschijnlijk weer weg kan, niet automatisch een koning. Zorg daarnaast voor verschillende open waarden. Als een nieuwe kaart een mooie reeks afdekt, heb je dan een hogere kaart waarop je haar kunt parkeren?

Soms zijn er echt geen productieve zetten meer. Dan is delen juist, ook als het speelveld niet netjes is. Het doel van de voorbereiding is niet een perfecte tafel, maar voldoende uitwegen voor de tien nieuwe kaarten.

Veelgemaakte fouten

Iedere toegestane zet uitvoeren. Een zet kan geldig zijn en toch je enige vrije acht bedekken of een lege kolom verspillen. Vergelijk bestemmingen en geef de voorkeur aan zetten die je later kunt terugdraaien.

Een gemengde trap voor één reeks aanzien. Controleer waar de kaartsoort verandert. Ieder gelijksoortig deel is een apart pakket en heeft bij het uitpakken een eigen parkeerplaats nodig.

Te vroeg op één complete reeks jagen. Dertien kaarten verwijderen voelt als grote vooruitgang, maar een geforceerde afbouw kan belangrijke kaarten begraven. In de eerste fase zijn omgedraaide kaarten en lege kolommen doorgaans belangrijker.

Een lege kolom meteen met een koning vullen. De koning kan daarna alleen weg als zijn hele reeks verhuist of wordt voltooid. Gebruik de ruimte eerst voor alle herschikkingen die je al kunt voorzien.

Te snel op de voorraad klikken. Tien nieuwe kaarten kunnen tien goede aansluitingen tegelijk breken. Maak van de voorraad een vast controlemoment: verborgen kaart vrijspelen, gelijksoortige verbindingen maken, pakketverplaatsingen zoeken en pas daarna delen.

Alleen naar de bovenste zet kijken. Goede oplossingen bestaan vaak uit een volgorde: verplaats eerst een korte reeks, parkeer de vrijgekomen kaart, voeg daarna twee delen samen en open ten slotte een gedekte kaart. Werk bij een blokkade achteruit vanaf één concreet doel.

Een moeilijke deling direct opgeven. Niet ieder spel is winbaar, maar een lastige positie is nuttige oefening. Zoek nog één kaart die je wilt openen en redeneer welke bestemmingen daarvoor nodig zijn. Zo leer je de zetvolgorde herkennen die in een volgend spel het verschil maakt.

Veelgestelde vragen

Is elk spel Spider Solitaire oplosbaar?

Nee. Vooral bij vier kaartsoorten komen er delingen voor die niet uit te spelen zijn. Goed plannen verhoogt je winstkans sterk, maar garandeert geen oplossing voor iedere willekeurige deling.

Mag ik een reeks met verschillende kaartsoorten verplaatsen?

Je mag kaarten van verschillende soorten op elkaar leggen zolang de waarden dalen. Als groep kun je alleen een ononderbroken dalende reeks van dezelfde kaartsoort verplaatsen.

Welke kaart mag op een lege kolom?

Bij de standaardregels mag iedere open kaart of geldige reeks naar een lege kolom. Een koning is niet verplicht, anders dan bij veel varianten van Patience.

Welke moeilijkheid is geschikt om te leren?

Begin met één kaartsoort om de bewegingen te leren. Twee kaartsoorten is de beste volgende stap: je moet echte keuzes maken, maar kunt fouten nog vaak herstellen.